SBO De Wissel Hoorn

SPELTHERAPIE OP 'DE WISSEL'




Beste ouder, kind, geïnteresseerde,

Op De Wissel ben ik, Jolanda Vervloet, als speltherapeut twee dagen werkzaam in de spelkamer. Ik heb na mijn opleiding HBO-J (momenteel de SPH), de tweejarige post-HBO-opleiding Speltherapie te Diemen gevolgd. Voor ik hier op school kwam werken, heb ik jarenlange ervaring opgedaan als groepsleidster. Zo heb ik op een Medisch Kleuter Dagverblijf gewerkt met kinderen die een ontwikkelingsachterstand hadden opgelopen. Ook binnen de kinderpsychiatrie heb ik veel ervaring opgedaan met kinderen die om verschillende redenen sociaal-emotioneel in de problemen waren geraakt. 



Op 'De Wissel' wordt een kind op de wachtlijst gezet voor speltherapie als er vanuit de groep/klas redenen zijn om aan te nemen dat speltherapie het kind verder zou kunnen helpen in zijn (gestagneerde) ontwikkeling. Het kind wordt dan besproken in de Commissie van begeleiding (CVB) en daar wordt besloten of de speltherapie op dat moment de meest geschikte hulpvorm zou kunnen zijn. Vervolgens wordt aan de ouder(s) verzorger(s) gevraagd of zij zich daar ook in kunnen vinden. De therapeut neemt op haar beurt contact met ouders op als het kind aan de beurt is. In het eerste gesprek wordt dan naast een kennismaking met elkaar, uitvoerig de procedure besproken. 

Om u een idee te geven wat mijn werk precies inhoudt, staat hieronder een omschrijving van het belang van spelen en van het waarom het spel zo’n belangrijk onderdeel is van de speltherapie.

 

1.         Wat is spelen?

Spelen is actief bezig zijn.
Spelen gebeurt vrijwillig, spontaan.
Spelen is plezier.
Bij spelen kun je ook ’doen alsof’ en is in principe dus alles mogelijk.
Spelen is fantastisch !

 

2.         Waarom is spelen belangrijk voor kinderen?

Spelender-wijs. Dit woord zegt het al: kinderen ontwikkelen zich door te spelen.
Spelen is meer dan tijdverdrijf, ontspanning en plezier. Spelen is leren.
Kunnen spelen is dus heel erg belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen.

Daarnaast is spelen voor kinderen ook een manier om gevoelens en problemen te uiten en te verwerken. Wat een kind nog niet zo goed kan zeggen, kan het wel in spel laten zien.

Spel is bij uitstek de taal van kinderen.

 

3.      Wat doet de speltherapeut?

De speltherapeut behandelt kinderen met behulp van spel.
Speltherapie is een tijdelijke, intensieve vorm van extra hulp (als er meer nodig is dan de hulp die in de klas geboden wordt).
Speltherapie heeft uiteindelijk als doel om de wisselwerking tussen het kind en zijn omgeving weer op gang te helpen en meer in evenwicht te brengen.

 

A.   De speltherapeut is er voor kinderen met emotionele problemen.

Speltherapie is voor kinderen, die in hun ontwikkeling belemmerd worden door emotionele problemen, traumatische ervaringen hebben gehad of problemen hebben in de omgang met anderen (volwassenen, kinderen).

Het is bedoeld voor kinderen die zó in de knel zitten, dat ze hun draai niet meer kunnen vinden. Dit is dan te merken aan hun gedrag, bijvoorbeeld snel en veel huilen, heel teruggetrokken zijn of juist drukker dan normaal, snel prikkelbaar of boos zijn, veel ruzie maken, niet luisteren, slaapproblemen hebben of angstig dromen, lichamelijke klachten hebben e.d.

Als een kind langere tijd dergelijk gedrag laat zien, kan zijn ontwikkeling in gevaar komen. De ouders en leerkrachten willen het kind graag helpen, maar dat lukt soms onvoldoende.

Volwassenen hebben geleerd dat praten kan helpen. Voor veel kinderen is het echter heel moeilijk om over hun gevoelens, hun angsten en zorgen te praten. Als een kind iets vervelends heeft meegemaakt, kan het dat niet zomaar vertellen.

Nare gebeurtenissen (zoals ziekenhuisopname, ongeluk, mishandeling, echtscheiding, overlijden) zijn dan moeilijk te verwerken. Hulp van buitenaf is soms nodig en speltherapie kan dan een goede behandelwijze zijn.

  •  
  • Speltherapie vindt plaats in de spelkamer. De spelkamer is een aparte en veilige plek, waar een kind in alle vrijheid kan spelen. De spelkamer is zo ingericht dat het kind zoveel mogelijk ruimte heeft om met allerlei materiaal te spelen. Zo is er zand en water, veel fantasiespeelgoed zoals poppen, dieren, auto’s, een poppenhuis, poppenkast, fornuis, vechtspullen, bouwmateriaal, teken- en knutselspullen. 
     
  •  
  • Een spelsessie duurt 45 minuten en vindt meestal één keer per week plaats.
     
  •  
  • Een therapie bestaat uit 10 tot 40 sessies, afhankelijk van de problematiek.

Speltherapie gebeurt meestal individueel. De therapeut heeft zo alle aandacht voor het kind. Zij bouwt een vertrouwensrelatie op en schept een sfeer van veiligheid en vrijheid, waarin het kind zich volledig geaccepteerd voelt, zijn gevoelens kan en durft te uiten en tot een confrontatie met zijn problemen durft te komen. Als er voldoende vertrouwen is, dan zal het kind in zijn spel laten zien waarmee hij zit. Dat duurt soms enige tijd.

Door zich te verplaatsen in het kind, door mee te spelen en te observeren, leert de therapeut de speeltaal van het kind te begrijpen en krijgt zij inzicht in de belevingswereld van het kind. Zij laat het kind ervaren dat zij hem begrijpt.

In de spelsituatie krijgt het kind de gelegenheid om met ondersteuning van de speltherapeut: 

  •  
  • zijn angsten of remmingen te uiten en te overwinnen,
  •  
  • zijn ervaringen (gevoelens, gebeurtenissen) uit te spelen, te ordenen, te verwerken
  •  
  • en met nieuwe oplossingen of ander gedrag te experimenteren.

Zo wordt de ontwikkeling van het kind gestimuleerd en wordt een veranderingsproces op gang gebracht. Dit zal op den duur zowel voor het kind zelf als voor zijn omgeving meer evenwicht kunnen brengen.

Een goede samenwerking tussen ouders en speltherapeut heeft een gunstige invloed op het verloop van de therapie. Daarom vinden regelmatig afstemmingsgesprekken plaats. Ook regelmatig overleg met de leerkracht is hierbij van groot belang.

De therapie wordt afgerond als het kind zonder therapeutische hulp verder kan of als andere hulp nodig is.

 

B.   De speltherapeut is er ook voor de ouder(s)

De speltherapeut kan de ouder(s) helpen hun kind beter te begrijpen en een beter contact met het kind te krijgen. Dit gebeurt door middel van gesprekken met de ouder(s) over de speltherapie van hun kind.

Soms kan dit ook door met ouder(s) en kind samen in de spelkamer te gaan spelen. In een situatie waarin niets hoeft en waarin plezier centraal staat kan een positief contact beter tot stand komen.

 

 

C. Contacten met de leerkrachten

De leerkrachten hebben op school het meeste contact met het kind en zullen door hun observaties een belangrijke bron zijn voor de speltherapeut om meer over het kind te weten te komen. Regelmatig overleg met de desbetreffende leerkracht is dus onontbeerlijk. In het overleg is er ook de ruimte om over en weer de bevindingen met elkaar te delen, wat vaak verhelderend en verruimend kan werken.

Ook is er ruimte om samen te zoeken naar een (nieuwe) werkwijze of (andere) benadering in de klas. Het gevoel kan dan ontstaan dan dat er daadwerkelijk “gewerkt” wordt aan de zorgen die er over het kind zijn. Mogelijke verworvenheden die een kind in de spelkamer heeft opgedaan, kunnen veralgemeniseerd worden naar de werkelijke situatie in de klas.

 

Heeft u naar aanleiding van bovenstaande nog vragen en/of opmerkingen, belt u gerust op of loop eens binnen in de spelkamer. Op maandag en dinsdag ben ik in de school.

Jolanda Vervloet
Speltherapeut 'De Wissel'